Đại án lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại Công ty Địa ốc Alibaba đã chính thức khép lại với các bản án hình sự có hiệu lực pháp luật. Hơn 4.500 bị hại đã được ghi nhận trong bản án và đang trong quá trình chờ thi hành án để nhận lại một phần tiền bồi thường. Tuy nhiên, có một thực trạng xót xa: Hàng ngàn khách hàng vì nhiều lý do như không biết thông tin vụ án, nộp đơn trễ, thiếu chứng từ gốc lúc điều tra,… đã bị sót tên khỏi danh sách bị hại của Tòa án hình sự. Lúc này, cách duy nhất để những bị hại này đòi lại quyền lợi chính là tiến hành thủ tục khởi kiện dân sự Alibaba.
Tại sao phải khởi kiện dân sự Alibaba thay vì khiếu nại?

Nhiều ý kiến nhầm tưởng rằng chỉ cần gửi đơn khiếu nại lên Viện kiểm sát hoặc Cơ quan Thi hành án dân sự để xin bổ sung danh sách bị hại. Về mặt nguyên tắc tố tụng, bản án hình sự đã có hiệu lực, do đó Tòa án không thể tự ý sửa đổi hoặc bổ sung danh sách này.
Đối với những trường hợp bị sót tên, cơ quan chức năng đã tách riêng yêu cầu để giải quyết bằng một vụ án dân sự độc lập. Cụ thể, cần khởi kiện dân sự Alibaba yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu hoặc hủy hợp đồng, đồng thời buộc bên vi phạm (cá nhân/pháp nhân đã ký kết hợp đồng) hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt.
Xác định tư cách bị đơn
Một vấn đề tố tụng phức tạp được đặt ra đối với những người khởi kiện: Xác định tư cách Bị đơn như thế nào khi hệ thống văn phòng Công ty Alibaba đã giải tán và ban lãnh đạo đang chấp hành án phạt tù?
Dựa trên thực tế hồ sơ vụ án và quy định pháp luật hiện hành, người khởi kiện có thể lựa chọn một trong hai hướng tiếp cận để xác định bị đơn:
Khởi kiện dân sự Alibaba đối với công ty (Tranh chấp hợp đồng)
Trên Cổng thông tin Quốc gia về Đăng ký doanh nghiệp, Công ty Cổ phần Địa ốc Alibaba và các công ty con (như Công ty Tia Chớp, Công ty Ali…) vẫn đang tồn tại về mặt pháp lý do chưa đủ điều kiện giải thể. Việc giao dịch, thu tiền trước đây đều do các pháp nhân này đóng dấu hợp đồng và xuất phiếu thu. Nếu lựa chọn khởi kiện yêu cầu Tuyên bố hợp đồng vô hiệu để đòi tiền, Bị đơn bắt buộc phải là pháp nhân công ty. Khi đó, Tòa án sẽ trích xuất Nguyễn Thái Luyện hoặc các giám đốc liên quan từ trại giam để tham gia với tư cách Người đại diện theo pháp luật của công ty.
Trực tiếp khởi kiện cá nhân Nguyễn Thái Luyện (Bồi thường thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra)
Bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật xác định rõ: Việc thành lập các công ty con chỉ là chiêu trò và công cụ để Nguyễn Thái Luyện thực hiện hành vi lừa đảo. Dựa trên tính chất sử dụng thủ đoạn để chiếm đoạt tài sản như này, người khởi kiện hoàn toàn có quyền đưa trực tiếp cá nhân Nguyễn Thái Luyện vào vị trí bị đơn để yêu cầu bồi thường thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra.
Dù lựa chọn khởi kiện theo định hướng nào, cơ sở pháp lý quan trọng nhất để Tòa án thụ lý vẫn là việc cung cấp đầy đủ các chứng từ giao dịch gốc. Đồng thời, quá trình tố tụng thực tế sẽ kéo dài do đặc thù phải thực hiện thủ tục ủy thác, trích xuất phạm nhân từ cơ quan thi hành án hình sự.
Hồ sơ khởi kiện gồm những tài liệu gì?
Để Tòa án thụ lý một vụ kiện đòi bồi thường liên quan đến Địa ốc Alibaba, cần chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm:
Đơn khởi kiện vụ án dân sự: Ghi rõ bị đơn là cá nhân hay công ty bạn muốn khởi kiện.
Toàn bộ Hợp đồng đã ký kết: Hợp đồng thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, Hợp đồng quyền chọn, Phụ lục hợp đồng,…
Chứng từ giao dịch tài chính (Quan trọng nhất): Phiếu thu tiền có mộc đỏ, Ủy nhiệm chi của ngân hàng, biên lai chuyển khoản,… Không có chứng từ chứng minh đã giao tiền, Tòa án sẽ trả đơn.
Giấy tờ nhân thân: CCCD, Giấy xác nhận thông tin cư trú của người khởi kiện.
Quy trình thực hiện
Tiến hành khởi kiện dân sự Alibaba không giống như các vụ kiện thông thường, vì các bị đơn (Nguyễn Thái Luyện và đồng phạm) hiện đang chấp hành án phạt tù. Quy trình sẽ diễn ra như sau:
Nộp đơn đúng thẩm quyền
Bạn nộp đơn tại Tòa án nhân dân cấp khu vực nơi pháp nhân Công ty Alibaba (hoặc các cá nhân bị đơn) đăng ký trụ sở/thường trú trước khi bị bắt.
Tòa án thụ lý và trích xuất bị đơn
Sau khi bạn nộp tạm ứng án phí, Tòa án sẽ thụ lý vụ án. Ở các giai đoạn lấy lời khai, đối chất hoặc xét xử, Tòa án sẽ phải thực hiện thủ tục trích xuất phạm nhân từ các Trại giam để phục vụ công tác xét xử. Khâu này tốn rất nhiều thời gian làm văn bản phối hợp giữa Tòa án và cơ quan Công an.
Bước 3: Nhận bản án dân sự và yêu cầu thi hành án
Khi Tòa án tuyên nguyên đơn thắng kiện (Hợp đồng vô hiệu, buộc hoàn trả tiền), bạn cầm Bản án này qua Cơ quan Thi hành án dân sự để làm đơn yêu cầu cưỡng chế thi hành án. Lúc này bạn sẽ được đưa vào danh sách nhận bồi thường chung với hơn 4.500 bị hại đã được công nhận và làm đơn yêu cầu thi hành án trước đó.

Giải pháp từ VIBILAW
Hiện tại, Nguyễn Thái Luyện đang thể hiện rõ thiện chí mong muốn khắc phục hậu quả thiệt hại đối với các nhà đầu tư. Động thái này hoàn toàn có cơ sở thực tiễn, bởi việc tự nguyện bồi thường thiệt hại là một trong những tình tiết giảm nhẹ để Luyện xin xét giảm thời gian chấp hành hình phạt tù trong tương lai. Nắm bắt được mấu chốt này, định hướng giải quyết của VIBILAW không dừng lại ở việc đệ đơn Tòa án và chờ đợi xét xử thụ động. Thay vào đó, chúng tôi áp dụng chiến lược đàm phán trực tiếp.
Hiện tại, đội ngũ Luật sư của VIBILAW đang trong quá trình làm việc và trao đổi chặt chẽ với Luật sư đại diện ủy quyền của ông Nguyễn Thái Luyện – luật sư Vũ Đức Lê. Mục tiêu tối thượng của các cuộc đàm phán này là xây dựng một phương án thỏa thuận bồi thường khả thi, nhằm hướng vụ án dân sự đi đến kết quả hòa giải thành.
Lợi ích của chiến lược Hòa giải thành:
Bỏ qua chu trình xét xử: Nếu các bên đạt được tiếng nói chung dưới sự hỗ trợ của Luật sư, Tòa án sẽ lập biên bản hòa giải thành và ra Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự mà không cần mở phiên tòa xét xử sơ thẩm.
Tiết kiệm thời gian và chi phí: Rút ngắn lộ trình từ 1-2 năm xuống chỉ còn vài tháng. Đồng thời, án phí dân sự cũng được giảm thiểu đáng kể theo quy định pháp luật.
Hiệu lực thi hành tức thì: Quyết định công nhận hòa giải thành có hiệu lực pháp luật ngay lập tức, không bị kháng cáo hay kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, giúp người khởi kiện nhanh chóng mang quyết định sang cơ quan Thi hành án để thu hồi tài sản.
Liện hệ ngay với VIBILAW để được tư vấn ngay hôm nay.
